U wordt door niemand verwacht: Nederlandse Joden na kampen en onderduik

In het najaar van 1945 keerde de grootvader van Michal Citroen terug uit Auschwitz, een gebeurtenis die de inspiratie vormde voor dit aangrijpende en onthullende boek. Citroen beschrijft de ontberingen en teleurstellingen waarmee herintrekkende Joden in Nederland werden geconfronteerd. Ondanks hun afschuwelijke ervaringen in de kampen, kregen zij in de eerste jaren na de oorlog te maken met een koud en kil Nederland. De woorden van haar grootvader blijven bij: “De Nederlanders hebben zich schunnig gedragen.” Dit schokkende verslag biedt een unieke inkijk in de verschrikkingen die deze mensen na hun terugkeer hebben meegemaakt.

Een vergeten groep

De Joden die de kampen overleefden of onderdoken, keerden terug naar een land dat hen nauwelijks herkende. Er was weinig ruimte voor hun verdriet en trauma – geen aandacht, geen begrip en vooral geen opvang. De schamele resten van de Joodse gemeenschap deden hun best om de terugkerenden te ondersteunen, maar de bredere samenleving bleef veelal on betrokken. Dit roept de essentiële vraag op: waren de Joden nog wel welkom in Nederland?

Indringende getuigenissen

In deze uitgebreid herziene editie van een standaardwerk, op basis van talloze gesprekken met direct betrokkenen, geeft Citroen een indringend beeld van de ervaringen van Joden na de oorlog. Dit boek stort zich niet alleen op hun pijn en verdriet, maar ook op de vaak pijnlijke realiteit van hun terugkomst. De verhalen zijn veelzijdig en vertellend, van de worstelingen van individuen die een nieuwe plek in de samenleving moesten vinden tot de bredere maatschappelijke reacties.

Een blijvende impact

Het werk van Michal Citroen is niet alleen een document van de geschiedenis, maar ook een relevant verhaal dat ons vandaag de dag aanzet tot nadenken. Het stelt vragen over acceptatie, herinnering en de collectieve verantwoordelijkheid van samenlevingen. De emotionele diepgang en historische nauwkeurigheid maken dit boek tot een onmisbaar onderdeel van de Nederlandse geschiedschrijving over de Jodenvervolging en de nasleep daarvan.

Met een omvang van 456 pagina's biedt deze paperbackuitgave een gedetailleerd en meeslepend verslag van het leven van de Joden na de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De krachtige getuigenissen van de overlevenden en de relevante context maken dit boek tot een essentieel leesvoer voor iedereen die geïnteresseerd is in dit belangrijke deel van de geschiedenis.