UCALL 28 Vrijheid, veiligheid en evenredigheid

De ongemaximeerde terbeschikkingstelling met dwangverpleging is een van de meest ingrijpende sancties binnen het Nederlandse strafrecht. Deze maatregel is bedoeld voor daders die tijdens het plegen van een delict leed aan een psychische stoornis, en is alleen verkrijgbaar wanneer de veiligheid van de samenleving dit vereist. Deze voorwaarden zijn cruciaal, maar er bestaan onduidelijkheden en knelpunten omtrent het stoornisvereiste en het gevaarscriterium.

Onderzoek naar Normering

In dit onderzoek wordt de normering van de oplegging en verlenging van de terbeschikkingstelling onder de loep genomen vanuit zowel rechtsvergelijkend als grondrechtelijk perspectief. De ongemaximeerde tbs wordt grondig vergeleken met andere sancties binnen het Nederlandse strafrecht en civielrechtelijke verplichte geestelijke gezondheidszorg. Daarnaast wordt er gekeken naar beveiligingsmaatregelen die in het Duitse strafrecht worden toegepast, om inzicht te krijgen in mogelijke alternatieven en de gevolgen van de huidige regelgeving.

Europese Context

Een belangrijk aspect van dit onderzoek is het onderzoeken van de voorwaarden die het Europees Hof voor de Rechten van de Mens stelt aan preventieve detentie. Dit biedt een bredere Europese context en maakt duidelijk welke normen en waarden ook internationaal worden gehanteerd bij het opleggen van dergelijke vrijheidsbenemende maatregelen. Het biedt tevens een kans om te reflecteren op de waarborgen die nodig zijn om de rechten van de betrokken persoon te beschermen.

Proportionaliteitstoetsing

Een ander centraal thema in dit onderzoek is de rol van proportionaliteitstoetsing bij de normering van de maatregel. De conclusies benadrukken dat de oplegging en verlenging van de tbs-maatregel een expliciete evenredigheidsafweging vereist tussen de vrijheidsrechten van de betrokken burger en de veiligheid van de samenleving. Dit brengt belangrijke implicaties met zich mee voor de rechtspraktijk en wijst op de noodzaak om de procedures en criteria rond de terbeschikkingstelling te herzien.

Het onderzoek biedt daarmee niet alleen een diepgaand inzicht in de huidige stand van zaken rond de ongemaximeerde terbeschikkingstelling, maar biedt ook aanknopingspunten voor toekomstige verbeteringen binnen het Nederlandse strafrecht en geestelijke gezondheidszorg. Deze studie is dus van groot belang voor iedereen die zich bezighoudt met het strafrecht en de behandeling van psychisch zieken binnen de maatschappij.