Wat is er eigen aan eigendom?

Sinds de oudheid zoeken filosofen naar een werkbare definitie van eigendom en daarmee naar de manier waarop we ermee omgaan. Het Burgerlijk Wetboek bevat geen expliciete definitie; het omschrijft eigendom als het meest omvattende recht van een persoon op een zaak. Volgens theoretisch en praktisch onderzoek werkt deze definitie voor huis-, tuin- en keukenvoorwerpen, maar voor andere zaken blijkt de wet achterhaald. De wet geeft de eigenaar te veel macht, terwijl die macht ook bij de gebruiker van een object zou moeten liggen. Zo zou een projectontwikkelaar zich moeten voegen naar de voorwaarden van omwonenden en zijn project klimaatproof maken. De invloed van de gebruiker is bovendien van belang bij alle dure zaken, zoals schepen, vliegtuigen en vrachtwagens.

In dit werk wordt betoogd dat de verhouding tussen eigenaar en gebruiker de maatschappelijke werking van eigendom beïnvloedt. De auteur pleit voor een bredere aandacht voor de rol van gebruikers bij de besluitvorming over eigendom en het gebruik van dure en kostbare objecten. Zo’n verschuiving kan leiden tot meer draagvlak en verantwoorde keuzes in zowel stedelijke ontwikkelingen als transport en andere grote investeringen.

Kenmerken

• Het BW bevat geen expliciete definitie van eigendom.
• Eigendom is volgens de definitie het meest omvattende recht op een zaak.
• De definitie werkt voor HUKE-voorwerpen, niet voor alle zaken.
• Macht bij eigenaar moet mogelijk verschuiven naar gebruiker.
• Gebruikersbetrokkenheid is cruciaal bij dure objecten.
• Omwonenden en klimaatproof bouwen zijn relevante overwegingen bij projecten.