Wolfgang Rihm: Jakob Lenz

Het album 'Rihm: Jakob Lenz' uitgevoerd door het Nationaltheater-Orchester Mannheim onder leiding van Franck Ollu is een recente live-opname van Wolfgang Rihms gelijknamige opera, uitgebracht in 2024 op CD. Het album vangt de opening van de productie in het Nationaltheater Mannheim en kenmerkt zich door een intense en directe benadering van het moderne opera-genre. De opera 'Jakob Lenz' is een voorbeeld van hedendaagse klassieke muziek en is diep geworteld in de traditie van de Duitse expressionistische muziek. Rihm baseerde zijn werk op het levensverhaal van de achttiende-eeuwse dichter Jakob Lenz, zoals beschreven door Georg Büchner in diens novelle 'Lenz,' waarmee het drama en de psychologische ontleding van het hoofdpersonage sterk naar voren komen. Het libretto, bewerkt door Michael Fröhling, onderstreept de existentiële worsteling en tragiek van Lenz. Dit alles wordt muzikaal uitgedrukt via een kleine, overwegend blazersbezetting en het karakteristieke geluid van een harpsichord, wat zorgt voor scherpe, rauwe klankkleuren die de onrust van het hoofdpersonage onderstrepen. Het album volgt de handeling van de opera in een reeks open en genummerde taferelen, die elk een aspect van Lenz’ aftakelende geestelijke gesteldheid uitbeelden. Enkele opvallende hoofdstukken zijn 'Oft fühl ich um Mitternacht,' waarin Lenz zijn innerlijke verwarring verwoordt, 'Von nun an die Sonne in Trauer,' die een kantelpunt in zijn emotionele toestand markeert, en het afsluitende 'Sein Zustand wird mir unerträglich,' waarin het onvermijdelijke tragische slot zich voltrekt. Het dramatische verloop wordt benadrukt door korte tussenspelen die de constante staat van ontreddering en overgang kracht bijzetten. De vocale bezetting is sterk, met Joachim Goltz in de centrale rol van Lenz, ondersteund door Patrick Zielke en Raphael Wittmer. Naast deze solisten zijn er naastrollen voor meerdere stemmen evenals een kinderkoor, wat het spectrum aan klank en dramaturgie vergroot en een extra laag textuur aan de opname toevoegt. Wat dit album onderscheidt is de consequent doorgevoerde stijl van modernisme, waarmee Rihm het verhaal niet alleen vertelt maar ook voelbaar maakt in muzikale spanningen en dissonantie. De uitvoering onder leiding van Franck Ollu is indrukwekkend door haar intensiteit en precisie, wat zorgt voor een authentiek beeld van de complexiteit van het werk. Het album biedt daarmee een representatief voorbeeld van de hedendaagse serieuze opera en is vooral aan te bevelen voor liefhebbers van het moderne repertoire die op zoek zijn naar diepgravende muzikale dramaturgie. Het album 'Rihm: Jakob Lenz' van het Nationaltheater-Orchester Mannheim, onder leiding van Franck Ollu, is dus een confronterende en integrale opera-opname, uitgebracht in 2024 op CD, waarin psychologisch drama en moderne muziek elkaar krachtig ontmoeten. Tracks als 'Oft fühl ich um Mitternacht,' 'Von nun an die Sonne in Trauer' en 'Sein Zustand wird mir unerträglich' illustreren het beklemmende karakter van deze dramatische compositie.