Zwart op Wit: de peintre graveurs van Nederlandsche Etsclub 1885 1896

De Nederlandse Etsclub ontstond in 1885 met als belangrijkste doelstelling om de vergeten kunst van het etsen weer op de kaart te zetten. Een groep jonge, ambitieuze kunstenaars—twintigers—wisselde in de aanvang ideeën uit over kunst en de toekomst van de maatschappij. Thuis en in kroegen kwamen de leden, de zogenoemde ‘Tachtigers’ onder leiding van Jan Veth, Willem Witsen en Antoon Derkinderen, geregeld samen om te werken, te discussiëren en elkaar kritisch te becommentariëren. Zo ontstond ruimte voor persoonlijke ontwikkeling en werd nieuwsgierigheid naar maatschappelijke thema’s gestimuleerd.

Wat hen verbond, was niet alleen het impressionistische plein zien, maar ook de neiging om innerlijke thema’s zoals politieke overtuigingen en religieuze gevoelens op het papier te brengen. Met deze visualisatie maakte het symbolisme zijn intrede in de prentkunst, terwijl de lithotechniek aan populariteit won. Een belangrijke ontwikkeling was de betrokkenheid van vrouwelijke grafici: Thérese Schwartze, Barbara van Houten, Etha Fles, Wally Moes en Suze Robertson werden uitgenodigd om deel te nemen, waarmee een stap werd gezet richting inclusiever kunstenaarschap. Gedurende elf jaar, tussen 1885 en 1896, bracht de club tien portefeuilles uit met etsen van prominente leden zoals Marius Bauer, Barbara van Houten, Eduard Karsen, Phillip Zilcken en Willem de Zwart. Daarnaast organiseerde de vereniging tentoonstellingen in Amsterdam, Den Haag en New York, waar ook internationale figuren als Mary Cassatt, Félix Buhot, James McNeill Whistler en Odilon Redon present waren en nauwe banden mee onderhielden. Dit verhaal schetst zo een breed beeld van de internationale grafiek rond 1900.

Zo geven de prentkunst en de activiteiten van de Nederlandse Etsclub een rijk beeld van een periode waarin vernieuwing en samenwerking centraal stonden.

Kenmerken

• Oprichting in 1885 als doel prentkunst te versterken
• Tien portefeuilles tussen 1885 en 1896
• Leden: Marius Bauer, Barbara van Houten, Karsen, Zilcken, De Zwart
• Invloed van symbolisme en lithotechniek
• Vrouwen uitdrukkelijk uitgenodigd als leden
• Tentoonstellingen in Amsterdam, Den Haag en New York