De affectieve burger

Inmiddels ben ik er wel aan gewend dat ik er niet meer heen kan. Het zal wel bij mijn leeftijd horen dat ik eenzaam ben en nergens meer kom. Aldus een oudere vrouw die na de invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning niet meer naar haar dagbestedingsprogramma mag. Dit citaat schetst de realiteit van veel ouderen die door veranderingen in beleid en ondersteuning in de samenleving niet langer de zorg en verbinding ontvangen die ze nodig hebben.

De publieke moraal van zorgzaamheid

De regering heeft als doelstelling dat iedereen 'mee kan doen' in de samenleving. Dit wordt onderstreept met termen als 'eigen kracht' en 'eigen verantwoordelijkheid', waarmee de overheid burgers aanspoort om zowel hun eigen leven op orde te houden als hulpbehoevende medeburgers te ondersteunen. De overheid stimuleert dit proces door een publieke moraal van zorgzaamheid te ontwikkelen. Deze moraal richt zich op het bevorderen van emotionele banden tussen burgers en op het creëren van een gevoel van betrokkenheid bij de publieke zaak.

Burgers worden aangespoord om verantwoordelijkheid te nemen, zowel voor zichzelf als voor anderen. Ze worden verleid of zelfs verplicht om in actie te komen en iets voor anderen te doen. Dit roept echter een dilemma op voor de overheid en beleidsmakers. Er is een voortdurende afweging tussen bemoeien en afstand houden, en tussen het wijzen op verantwoordelijkheden en het toevertrouwen van die verantwoordelijkheden aan de burgers zelf.

De affectieve burger

In "De affectieve burger" onderzoeken sociale wetenschappers de implicaties van deze publieke moraal van zorgzaamheid. Dit werk biedt inzichten in de gevolgen van de introductie van een dergelijke moraal voor zowel burgers als voor het dagelijkse werk van beleidsmakers en professionals. De publicatie bevat bijdragen van gerenommeerde auteurs zoals Paul Dekker, Josje den Ridder, John Grin, Ellen Grootegoed, Jan Willem Duyvendak en Evelien Tonkens.

Jaarboek van het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken

"De affectieve burger" verschijnt als een van de twee delen van het jaarboek van het "Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken". Samen met het andere deel, "Als meedoen pijn doet", onder redactie van Evelien Tonkens en Mandy de Wilde, biedt deze publicatie een diepgaand onderzoek naar de veranderingen in de sociale structuur en de rol van zorgzaamheid in onze huidige samenleving. Een groot deel van het onderzoek is mede mogelijk gemaakt door financiële steun van Platform 31, wat getuigt van de betekenis van dit onderwerp voor de toekomst van onze sociale cohesie.