Noem hun namen

Introductie

Noem hun namen is een persoonlijk verhaal in woord en beeld over reizen naar nazivernietigingskampen die de Stichting Sobibor organiseert. De reis start in Lublin, in het voormalige Generaal-Gouvernement van nazi-Duitsland, en voert langs de nazikampen Belzec, Sobibor, Treblinka en Majdanek, met aandacht voor de aanwezigheid van Joodse sjtetls zoals Wlodawa, Izbica en Trawniki. Het gaat om een gedreven poging om de verschrikkingen van de Holocaust tastbaar te maken in het heden, door middel van ervaringen, emoties en herinneringen die worden vastgelegd in woord en beeld. De reis wordt door Willem Hendrik Gispen en Jeroen Hermkens vormgegeven: Gispen levert tekst en memorialistische inbreng, Hermkens vertaalt die beleving naar tekeningen en litho’s. De combinatie van taal en beeld versterkt elkaar en levert een persoonlijke bijdrage aan de blijvende herinnering aan miljoenen Joden die toen zijn vermoord.

Deelnemers delen wat hen raakt en wat bijblijft, zoals de ontroering wanneer in kamp Belzec een afscheidsbrief van een moeder aan haar zoon voorgelezen wordt, en de intensiteit van de ervaring bij de gaskamers in Majdanek. Het is geen uitputtende geschiedenis, maar een intentie om de verwording van nazi-Duitsland tot leven te brengen door verworven inzichten en menselijke aanslagen op gevoelens. De beschrijving geeft aan hoe de stukken kunst en de teksten elkaar versterken, met aandacht voor de context van de tijd en de plaats.

kenmerken en achtergrond

Willem Hendrik Gispen (1943) is emeritus hoogleraar neurowetenschappen en oud-rector magnificus van de Universiteit Utrecht. Jeroen Hermkens (1960) studeerde aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Utrecht en heeft een bekend oeuvre in lithografie en stadsgezichten. Zijn werk staat bekend om expressieve interpretaties, waarbij sfeer voorop staat boven fotografische nauwkeurigheid. Hermkens’ materiaal omvat tekeningen met rietpen en Oost-Indische inkt; zijn werk is opgenomen in meerdere museale collecties en verschijnt ook in catalogi en tentoonstellingen.

Kenmerken

• Reisbasis is Lublin, toenmalig Generaal-Gouvernement
• Bezoekt Belzec, Sobibor, Treblinka en Majdanek
• Ook sjtetls zoals Wlodawa en Izbica bezocht
• Bezoeken aan synagogen en vernielde begraafplaatsen
• Verhalen in woord en beeld door Gispen en Hermkens
• Doel: blijvende herinnering aan miljoenen Joden

Gebruik

1. Lees de verhalen van Gispen
2. Bekijk Hermkens’ tekeningen en litho’s
3. Ervaar de combinatie van woord en beeld
4. Reflecteer op de leerervaring en herinnering